CÁC DẠNG THUỐC SỬ DỤNG TẠI MẮT

Do cơ chế tự bảo vệ của mắt nên phần lớn liều thuốc đưa vào mắt bị rửa trôi theo nước mắt, vì vậy để tăng sinh khả dụng của thuốc ngày nay các dạng thuốc nhãn khoa khá phong phú, là những dạng thuốc vô khuẩn, cần được bảo quản và sử dụng thận trọng.

– Thuốc nhỏ mắt dạng lỏng (dung dịch, hỗn dịch, nhũ tương), dùng nhỏ từng giọt vào mắt, trong đó dung môi hoặc chất dẫn chủ yếu là nước. Thuốc nhỏ mắt thường dùng điều trị hoặc chẩn đoán tại chỗ các bệnh về mắt (Tổn thương, viêm nhiễm…). Thuốc nhỏ mắt dễ bị rửa trôi, do đó khi thiết kế công thức các nhà nghiên cứu luôn có các giải pháp tăng lưu giữ thuốc tại mắt như: hạn chế kích ứng,tăng khả năng bám dính của thuốc với niêm mạc mắt. Dạng hỗn dịch và nhũ tương thường đã có chất tăng độ nhớt nên bám dính tốt hơn dung dịch, nhất là với hỗn dịch, do các tiểu phân dược chất rắn có thể lắng đọng vào túi cùng kết mạc nên khó bị rửa trôi hơn, tạo ra tác dụng dài hơn dạng dung dịch. Tuy nhiên, cần lắc đều lọ thuốc trước mỗi khi sử dụng thuốc nhỏ mắt dạng hỗn dịch. Thuốc nhỏ mắt nên dùng nhiều lần trong ngày để bù vào lượng bị rửa trôi.

Thuốc nhỏ mắt dạng lỏng được dùng rất phổ biến để điều trị bệnh bán phần trước nhãn cầu

– Thuốc rửa mắt: là dạng dung dịch, thường chứa các chất sát khuẩn, dùng để rửa trôi các tạp bẩn ở mắt, vệ sinh và bảo vệ mắt. Đây là dạng thuốc không phân liều, không cần lưu giữ ở mắt như Natri Clorid 0.9%

– Thuốc tra mắt dạng mỡ mềm, kem, gel: đóng trong tuýp bóp bẹp được, sau khi tra, thuốc được giàn trải lên niêm mạc do tan chảy và hòa tan. Thuốc tra mắt do có độ nhớt cao, khả năng bám dính tốt nên ít bị rửa trôi và tác dụng kéo dài hơn thuốc nhỏ mắt dạng lỏng. Tuy nhiên thuốc tra mắt dạng này có hạn chế là làm mờ tầm nhìn, gây cảm giác khó chịu cho người dùng trong một khoảng thời gian nhất định khi tra, do đó thường dùng vào buổi tối hoặc trưa trước khi đi ngủ (ngày nhỏ thuốc dạng dung dịch, trưa và tối tra thuốc mỡ).

– Thuốc tiêm: thường là dạng dung dịch, tiêm trực tiếp vào dưới kết mạc, cạnh nhãn cầu, hậu nhãn cầu hoặc nội nhãn do thầy thuốc chuyên khoa đảm thực hiện.

DsCK1 Đặng Thị Thùy Trang

(Trưởng khoa Dược – CLS Bệnh viện Mắt Phú Yên)